Məktəb və Hicab Məsələsi: Hüquqi və Praktiki Bələdçi

Valideynlər, nənə-babalar və müəllimlər üçün ən sadə dillə izah. Dava-dalaşsız, sənədli və qanuni addımlar.

Məlumat bazası: 2026-cı il

⚠️ NƏLƏRİ QƏTİYYƏN ETMƏK OLMAZ?

Əgər hicablı olduğunuza görə məktəbə buraxılmırsınızsa, bunları edin:

  1. 1

    Sakit qalın və vaxtı sənədləşdirin

    Məktəbə vaxtında gəldiyinizi sübut etmək üçün məktəbin qarşısında saat və tarix aydın görünəcək formada qısa video və ya foto çəkin (tələsmədən və təhrik etmədən).

    • Bu, sonradan direktorun "özləri dərsə gəlməyib" bəhanəsini aradan qaldırır.
  2. 2

    Yerindəcə sadə "AKT" tərtib edin

    Yanınızdakı digər valideynlərlə və ya şahidlərlə birlikdə adi ağ vərəqə 3 cümləlik akt yazın:

    "Biz aşağıda imza edənlər təsdiq edirik ki, [Tarix] günü saat [08:00]-da [Məktəb nömrəsi]-nin [şagirdi / müəllimi] [Ad, Soyad] məktəb binasına daxil olmaq istəsə də, rəhbərlik tərəfindən hicablı olduğu əsası ilə dərsə buraxılmadı."
    • Altından 2 nəfər imza çəkir, ad-soyadını və telefon nömrəsini qeyd edir. Bu, gələcək üçün rəsmi sübutdur.
  3. 3

    Məktəbə 2 nüsxədə rəsmi Ərizə təqdim edin

    Aşağıda olan hazır ərizə formasını çap edib 2 nüsxədə direktora aparın. Bir nüsxə məktəbdə qalır, ikinci nüsxənin üstünə məktəb katibliyi "Daxilolma nömrəsi, tarix və imza" qoymalıdır.

    • Əgər ərizəni qəbul etməkdən imtina edirlərsə: Dava salmayın! Ən yaxın Azərpoçt şöbəsinə gedin və ərizəni məktəbə "Sifarişli / Bildirişli məktub" kimi göndərin. Poçt qəbzi 100% rəsmi qəbul sayılır.
  4. 4

    Yuxarı qurumlara eyni anda şikayət göndərin

    Məktəbin cavabını gözləmədən, eyni məzmunlu ərizələri poçtla və ya elektron qaydada yuxarı orqanlara (Ombudsman, Elm və Təhsil Nazirliyi, Prezident Administrasiyası) göndərin.

    • "Vətəndaşların müraciətləri haqqında" Qanuna əsasən ən geci 15 iş günü ərzində rəsmi yazılı cavab verməyə borcludurlar.

Hazır Ərizə Şablonları və Qaydalar (Yüklə və ya Kopyala)

Bütün sənədlər hüquqi normalara uyğun tərtib edilib. Həm Word (.docx) formatında yükləyə, həm də mətni kopyalayıb birbaşa istifadə edə bilərsiniz.

1. Məktəb Direktoruna Ərizə (Valideyn üçün)

Uşağı məktəbə buraxılmayan valideynlərin məktəb rəhbərliyinə təqdim etməli olduğu ilk və ən vacib ərizə.

Mətni aç və kopyala
______ saylı tam orta məktəbin direktoru ______________________-ə ______ sinif şagirdi ______________________-ın valideyni ______________________ tərəfindən Ünvan / Əlaqə nömrəsi: _____________________ / _____________________ Ə R İ Z Ə Bildirmək istəyirəm ki, övladım ______________________ ______ saylı tam orta məktəbin ______ sinif təhsilalanıdır. Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 42-ci maddəsinə (Təhsil hüququ), 48-ci maddəsinə (Vicdan azadlığı) və "Uşaq hüquqları haqqında" AR Qanununa uyğun olaraq, övladım dini inancı və ailəvi dəyərlərimizə əsasən baş örtüyündən (hicabdan) istifadə edir. Övladım məktəbin vahid geyim formasına tam riayət edir və baş örtüyü yalnız geyim formasını tamamlayıcı xarakter daşıyır. Lakin məktəb rəhbərliyi tərəfindən övladımın baş örtüyü ilə dərslərə buraxılmayacağı və təhsilini davam etdirməsinə icazə verilməyəcəyi bildirilmişdir. Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 42-ci maddəsində hər bir vətəndaşın təhsil almaq hüququnun təmin olunduğu və heç bir halda bu hüquqdan məhrum edilə bilməyəcəyi təsbit edilmişdir. Yuxarıda qeyd olunanları nəzərə alaraq, "Vətəndaşların müraciətləri haqqında" AR Qanununa əsasən, övladımın baş örtüyü (hicab) ilə dərs prosesində iştirakına icazə verilməməsinin normativ-hüquqi əsaslarını (müvafiq qanun və ya qərar maddəsini göstərməklə) və imtina səbəbini yazılı şəkildə cavablandırmağınızı xahiş edirəm. İmza: _________________ Tarix: ___.________.2026-cı il

2. Müəllimə üçün Ərizə Şablonu (Direktora)

Dərsə buraxılmayan hicablı müəllimələrin işdən əsassız qovulmaması və hüququnu qoruması üçün ərizə.

Mətni aç və kopyala
______ saylı tam orta məktəbin direktoru ______________________-ə ______ saylı tam orta məktəbin _____________ fənni müəllimi ______________________ tərəfindən FİN / Əlaqə nömrəsi: _____________________ / _____________________ Ə R İ Z Ə Bildirmək istəyirəm ki, mən ______ saylı tam orta məktəbdə _____________ fənn müəllimi vəzifəsində çalışıram. Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 48-ci maddəsinə (Vicdan azadlığı) və "Dini etiqad azadlığı haqqında" Azərbaycan Respublikasının Qanununa uyğun olaraq, dini inancıma əsasən baş örtüyündən (hicabdan) istifadə edirəm. Məktəb rəhbərliyi tərəfindən şifahi şəkildə dərs prosesinə baş örtüyü ilə buraxılmayacağım və əmək fəaliyyətimə imkan verilməyəcəyi xəbərdarlığı olunmuşdur. Mən iş vəzifələrimi tam yerinə yetirməyə hazır olduğumu və iş yerimdə olduğumu bildirirəm. Xahiş edirəm ki, mənim baş örtüyü (hicab) ilə əmək fəaliyyətimi davam etdirməyimə icazə verilməməsinin hüquqi əsaslarını (müvafiq normativ-hüquqi aktın maddəsini və ya daxili intizam qaydasını göstərməklə) və imtina səbəbini "Vətəndaşların müraciətləri haqqında" AR Qanununa uyğun olaraq yazılı şəkildə cavablandırasınız. İmza: _________________ Tarix: ____ .______.2026-cı il

3. Regional Təhsil İdarəsinə Şikayət Ərizəsi

Direktorun qanunsuz hərəkətləri barədə tabe olduğu şəhər/regional təhsil idarəsinə şikayət forması.

Mətni aç və kopyala
Bakı Şəhəri Təhsil İdarəsinin Müdiri Nərminə xanım Hüseynovaya (və ya aidiyyəti Regional Təhsil İdarəsinin Müdirinə) SURƏTİ: 1. Prezident Administrasiyası 2. İnsan Hüquqları üzrə Müvəkkilə (Ombudsmana) 3. Dini Qurumlarla İş üzrə Dövlət Komitəsi 4. Elm və Təhsil Nazirliyi 5. Baş Prokurorluq Müraciət edən: [Adınız, Soyadınız] Ünvan: [Yaşadığınız ünvan] Şəxsiyyət vəsiqəsinin seriyası və PİN: [Məlumatları daxil edin] Əlaqə nömrəsi: [Telefon nömrəniz] ŞİKAYƏT ƏRİZƏSİ (Məktəb direktorunun vəzifə səlahiyyətlərini aşması və qanunsuz qadağalar tətbiq etməsi barədə) Hörmətli İdarə Müdiri, Rəhbərlik etdiyiniz idarənin tabeliyində olan [Məktəbin nömrəsi] məktəbin direktoru tərəfindən övladım [Şagirdin adı, soyadı]-ya qarşı qanunsuz rəftar nümayiş etdirilir. Övladım məktəbli formasını tam geyinməsinə baxmayaraq, sadəcə baş örtüyünə görə məktəb binasına buraxılmır və icbari təhsil hüququ (Konstitusiya, maddə 42) kobud şəkildə pozulur. Xahiş edirəm: 1. Direktorun tətbiq etdiyi qanunsuz qadağanın dərhal ləğv edilməsi və övladımın dərslərə buraxılması üçün rəsmi göstəriş verəsiniz; 2. Vəzifə səlahiyyətlərindən sui-istifadə edən direktor barəsində xidməti araşdırma aparasınız. İmza: ______________________ Tarix: ___________________

4. Elm və Təhsil Nazirliyinə Məktub

Nazir Emin Əmrullayevə ünvanlanmış rəsmi şikayət məktubu.

Mətni aç və kopyala
ELM VƏ TƏHSİL NAZİRİ cənab Emin Əmrullayevə SURƏTİ: 1. Prezident Administrasiyası 2. İnsan Hüquqları üzrə Müvəkkilə (Ombudsmana) 3. Baş Prokurorluq Müraciət edən: [Adınız, Soyadınız] Ünvan: [Yaşadığınız ünvan] Şəxsiyyət vəsiqəsi / FİN: [Məlumatlar] Əlaqə nömrəsi: [Telefon] ŞİKAYƏT ƏRİZƏSİ Hörmətli cənab Nazir, Övladımın təhsil aldığı [Məktəb nömrəsi] məktəbin rəhbərliyi tərəfindən övladımın konstitusion təhsil hüququ (Konstitusiyanın 42-ci maddəsi) pozulur. [Tarix] tarixdən övladım başında hicab olduğu üçün qapıdan geri qaytarılır. Nazirlər Kabinetinin təsdiq etdiyi təsvirlərdə hicabın qadağan olunmasına dair birbaşa norma göstərilmədiyi halda, şagirdi təhsildən tam məhrum etmək qanunsuzdur. Sizdən xahiş edirəm: Övladımın təhsil hüququnun bərpa olunması və qanunsuz qadağa qoyan məktəb rəhbərliyi barəsində zəruri intizam tədbirlərinin görülməsi üçün göstəriş verəsiniz. İmza: ________________________ Tarix: ___________________

5. Ombudsmana Müraciət (İnsan Hüquqları)

İnsan Hüquqları üzrə Müvəkkil Səbinə Əliyevaya ayrı-seçkilik və hüquq pozuntusu barədə müraciət.

Mətni aç və kopyala
İnsan Hüquqları üzrə Müvəkkili (Ombudsman) xanım Səbinə Əliyevaya Müraciət edən: [Adınız, Soyadınız] Ünvan: [Yaşadığınız ünvan] Əlaqə nömrəsi: [Telefon nömrəniz] ŞİKAYƏT ƏRİZƏSİ (Təhsil hüququnun məhdudlaşdırılması və ayrı-seçkilik barədə) Hörmətli Müvəkkil, [Məktəb nömrəsi] məktəbin rəhbərliyi tərəfindən övladım [Şagirdin adı, soyadı]-nın təhsil hüququ kobud şəkildə pozulur. Övladım başında örtük olduğu bəhanəsi ilə məktəbə buraxılmır. Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 25-ci (Bərabərlik), 42-ci (Təhsil) və 48-ci (Vicdan azadlığı) maddələrinə əsasən heç kim inancına görə icbari təhsildən kənarlaşdırıla bilməz. Bir insan hüquqları müdafiəçisi kimi Sizdən xahiş edirəm ki, məsələni araşdıraraq övladımın təhsil hüququnun dərhal bərpası üçün aidiyyəti qurumlar qarşısında vəsatət qaldırasınız. İmza: _____________________________ Tarix: ______________________

6. Digər Sənədlər və Bələdçilər

Prezident Aparatına məktub, Dini Komitəyə müraciət, Sübutların toplanması və Hüquqi prosedur qaydaları.

Rəsmi Qurumlar və Göndərmə Kanalları

Ən Yüksək Səviyyə Prezident Administrasiyası Ünvan: İstiqlaliyyət küçəsi, 19, AZ1066 Çağrı Mərkəzi: 111 Onlayn müraciət: yazirlar.president.az
İnsan Hüquqları Ombudsman Aparatı Ünvan: Üzeyir Hacıbəyli küç., 80 (Hökumət Evi) Qaynar xətt: 916 E-poçt: ombudsman@ombudsman.az
Təhsil Səlahiyyəti Elm və Təhsil Nazirliyi Ünvan: Xətai prospekti, 49, AZ1008 Qaynar xətt: 146 E-poçt: office@edu.gov.az
Şəhər Səviyyəsi Bakı Şəhəri üzrə Təhsil İdarəsi Ünvan: Rixard Zorge küçəsi, 1, AZ1000 Telefon: (012) 598-84-77 E-poçt: baku@edu.gov.az
Qanun Keşikçisi AR Baş Prokurorluğu Ünvan: Nigar Rəfibəyli küçəsi, 7, AZ1001 Qaynar xətt: 161 E-poçt: contact@prosecutor.gov.az
Dini Məsələlər Dini Qurumlarla İş üzrə Dövlət Komitəsi Ünvan: Əhməd Cavad küçəsi, 14, AZ1005 Telefon: (012) 492-60-01 E-poçt: dk-info@scwra.gov.az

📌 UNUTMAYIN:

Məktəb rəhbərliyinin hər hansı şifahi dediyi söz ("nazirlikdən tapşırıq var", "olmaz", "öz ərizənlə çıx") rəsmi qərar deyil. Hər bir imtina üçün yazılı cavab tələb edin. Ərizənizi məktəb qəbul etmirsə, mütləq Azərpoçt vasitəsilə bildirişli poçtla göndərin.